...
De Bergense Kunsttiendaagse als fenomeen (okt. 2012)
De Bergense Kunsttiendaagse als fenomeen
Sommigen menen dat kunst juist extra tot leven komt bij ontmoeting met de kunstenaar. De open ateliers bij de 20e editie van de Bergense kunsttiendaagse bieden die ontmoetingsmogelijkheid, waardoor een tipje van de sluier wordt opgelicht en het verhaal en de inspiratie welke aan de basis staan van het kunstwerk worden verhelderd.
Het dorp Bergen kent sinds het begin van de 20e eeuw een rijke kunstenaarstraditie. De idyllische sfeer van de bosrijke duinrand trok artiesten aan die op zoek waren naar rust en inspiratie. Buiten de haast van de stedelijke atmosfeer kon de kunst ontbloeien. De schilders van de Bergense School - ontstaan in de periode 1915-1925 - richtten zich op traditionele thema's als landschap, stilleven en portet en schilderden veelal in donkere bruin-groene toetsen met zwakke invloeden van de kunstzinnige noviteiten van die tijd zoals het abstract-expressionisme en kubisme. Internationale ontwikkelingen in de kunst hadden maar beperkte invloed op de wat provinciale, ambachtelijke aanpak van de Bergense School. Vanzelfsprekend zijn er invloeden van buiten geweest zoals het contact met de Franse kunstenaar Henri Le Fauconnier. Daarnaast was de Amsterdamse kunstenaar Jan Sluyters lid, een post-impressionist met een brede thematiek, helder coloriet en internationaal georiënteerd, waarbij invloeden van fauvisme en kubisme in zijn werk te zien zijn.
De Bergense kunstenaars hebben een tijd in een kolonie geleefd aan de Buerweg, welke mogelijk werd gemaakt door mecenas Piet Boendermaker. Vooruitstrevende maatschappelijke initiatieven als kunstenaarskolonies zijn omgeven met een waas van romantiek; men krijgt het idee van de kunstenaar als aparte mensensoort die in een eigen kolonie gehuisvest de artistieke gaven volledig kan uitleven waarbij de beklemmende burgerlijke mores in de omgeving geen hinder meer oplevert. Zo'n leven te kunnen leiden is tevens een voorrecht, voorbehouden aan weinigen, mogelijk gemaakt door de adel van het geld, want adeldom verplicht en Bergen is inmiddels bekend als een vermogend dorp.
In deze tijd na de welvaartsgolf in de jaren zestig, hopen vele amateurs en kunstenaars van klein tot groot enig voordeel en bekendheid te ontlenen aan de naam die kunstenaarsdorp Bergen inmiddels heeft opgebouwd, een naam die tot een mythe is geworden welke ook invloed heeft op de jaarlijkse kunsttiendaagse. Het dorp staat inmiddels bol van de galeries, kunstevenementen, open ateliers en woningen van particulieren waar kunst te bezichtigen is. De kunsttiendaagse kent vele tientallen exposanten, te bereiken via negen routes die al wandelend of per fiets kunnen worden afgelegd. Het zwaartepunt van de activiteiten ligt in het dorpscentrum rond de Ruïnekerk, waar de nodige verkoopgaleries zijn gevestigd. Het werk van gearriveerde plaatselijke kunstenaars is te vinden in de expositietent op het grasveld naast de kerk.
Het gegeven van de informele exposities - welke niet in het programma van de kunsttiendaagse zijn vermeld - wordt door de pers steevast aangegrepen als bewijs voor het protest van sommige kunstenaars tegen het elitaire standpunt van de officiële kunsttiendaagse. Een vorm van protest die inmiddels is verworden tot een betekenisloos cliché. Dergelijke initiatieven worden maar al te gemakkelijk uitgelegd als spanning tussen opkomende kunstenaars - die nog een plek moeten veroveren - en de gevestigde orde. Deze kunstconcurrentieslag wordt een tak van sport op zich, tot vermaak van de goegemeente die zo wordt gewekt uit de provinciale gezapigheid die eigen is aan de landelijke ligging en riante bovenmodale woonlocatie. Het bezoek aan het evenement is een vorm van vermaak geworden en levert veel meer bezoekers op dan gewoon in het exclusieve galeriecircuit, dat vooral wordt bezocht door vermogende particulieren die een kunstverzameling aanleggen en daartoe contacten aanknopen.
Ook is het traditie om andere kunstvormen als muziek en letterkunde te betrekken bij de kunsttiendaagse. Het dorp Bergen heeft immers de nodige schrijvers voortgebracht en er zijn eveneens musici die een binding met de heerlijkheid hebben. Kunst kun je niet breed genoeg opvatten en een brede basis geeft meer draagvlak, meer publiek en meer mogelijkheden voor publiciteit en sponsoring. Bergen heeft de ambitie om niet alleen regionaal maar ook landelijk en liefst internationaal als kunstenaarsdorp op de kaart te staan. Het evenement Bergense kunsttiendaagse is dan ook geworteld in een brede cultuurlobby.

De kritische verslaggevers van Vacuüm cultuurnetwerk uit Alkmaar bezochten enige kunstenaars op de expositielocatie. Nader verslag volgt !
Felix Hogeboom - okt. 2012
Sommigen menen dat kunst juist extra tot leven komt bij ontmoeting met de kunstenaar. De open ateliers bij de 20e editie van de Bergense kunsttiendaagse bieden die ontmoetingsmogelijkheid, waardoor een tipje van de sluier wordt opgelicht en het verhaal en de inspiratie welke aan de basis staan van het kunstwerk worden verhelderd.
Het dorp Bergen kent sinds het begin van de 20e eeuw een rijke kunstenaarstraditie. De idyllische sfeer van de bosrijke duinrand trok artiesten aan die op zoek waren naar rust en inspiratie. Buiten de haast van de stedelijke atmosfeer kon de kunst ontbloeien. De schilders van de Bergense School - ontstaan in de periode 1915-1925 - richtten zich op traditionele thema's als landschap, stilleven en portet en schilderden veelal in donkere bruin-groene toetsen met zwakke invloeden van de kunstzinnige noviteiten van die tijd zoals het abstract-expressionisme en kubisme. Internationale ontwikkelingen in de kunst hadden maar beperkte invloed op de wat provinciale, ambachtelijke aanpak van de Bergense School. Vanzelfsprekend zijn er invloeden van buiten geweest zoals het contact met de Franse kunstenaar Henri Le Fauconnier. Daarnaast was de Amsterdamse kunstenaar Jan Sluyters lid, een post-impressionist met een brede thematiek, helder coloriet en internationaal georiënteerd, waarbij invloeden van fauvisme en kubisme in zijn werk te zien zijn.
De Bergense kunstenaars hebben een tijd in een kolonie geleefd aan de Buerweg, welke mogelijk werd gemaakt door mecenas Piet Boendermaker. Vooruitstrevende maatschappelijke initiatieven als kunstenaarskolonies zijn omgeven met een waas van romantiek; men krijgt het idee van de kunstenaar als aparte mensensoort die in een eigen kolonie gehuisvest de artistieke gaven volledig kan uitleven waarbij de beklemmende burgerlijke mores in de omgeving geen hinder meer oplevert. Zo'n leven te kunnen leiden is tevens een voorrecht, voorbehouden aan weinigen, mogelijk gemaakt door de adel van het geld, want adeldom verplicht en Bergen is inmiddels bekend als een vermogend dorp.
In deze tijd na de welvaartsgolf in de jaren zestig, hopen vele amateurs en kunstenaars van klein tot groot enig voordeel en bekendheid te ontlenen aan de naam die kunstenaarsdorp Bergen inmiddels heeft opgebouwd, een naam die tot een mythe is geworden welke ook invloed heeft op de jaarlijkse kunsttiendaagse. Het dorp staat inmiddels bol van de galeries, kunstevenementen, open ateliers en woningen van particulieren waar kunst te bezichtigen is. De kunsttiendaagse kent vele tientallen exposanten, te bereiken via negen routes die al wandelend of per fiets kunnen worden afgelegd. Het zwaartepunt van de activiteiten ligt in het dorpscentrum rond de Ruïnekerk, waar de nodige verkoopgaleries zijn gevestigd. Het werk van gearriveerde plaatselijke kunstenaars is te vinden in de expositietent op het grasveld naast de kerk.
Het gegeven van de informele exposities - welke niet in het programma van de kunsttiendaagse zijn vermeld - wordt door de pers steevast aangegrepen als bewijs voor het protest van sommige kunstenaars tegen het elitaire standpunt van de officiële kunsttiendaagse. Een vorm van protest die inmiddels is verworden tot een betekenisloos cliché. Dergelijke initiatieven worden maar al te gemakkelijk uitgelegd als spanning tussen opkomende kunstenaars - die nog een plek moeten veroveren - en de gevestigde orde. Deze kunstconcurrentieslag wordt een tak van sport op zich, tot vermaak van de goegemeente die zo wordt gewekt uit de provinciale gezapigheid die eigen is aan de landelijke ligging en riante bovenmodale woonlocatie. Het bezoek aan het evenement is een vorm van vermaak geworden en levert veel meer bezoekers op dan gewoon in het exclusieve galeriecircuit, dat vooral wordt bezocht door vermogende particulieren die een kunstverzameling aanleggen en daartoe contacten aanknopen.
Ook is het traditie om andere kunstvormen als muziek en letterkunde te betrekken bij de kunsttiendaagse. Het dorp Bergen heeft immers de nodige schrijvers voortgebracht en er zijn eveneens musici die een binding met de heerlijkheid hebben. Kunst kun je niet breed genoeg opvatten en een brede basis geeft meer draagvlak, meer publiek en meer mogelijkheden voor publiciteit en sponsoring. Bergen heeft de ambitie om niet alleen regionaal maar ook landelijk en liefst internationaal als kunstenaarsdorp op de kaart te staan. Het evenement Bergense kunsttiendaagse is dan ook geworteld in een brede cultuurlobby.

De kritische verslaggevers van Vacuüm cultuurnetwerk uit Alkmaar bezochten enige kunstenaars op de expositielocatie. Nader verslag volgt !
Felix Hogeboom - okt. 2012
